Richard Cœur de Lion "Kutup Yazı" hakkında

Roman, 20. yüzyılın hemen başında, Basel Garı'nda yaşanan dramatik bir tesadüfle açılır. Eşi ve kayınvalidesiyle birlikte İtalya’ya seyahat etmekte olan entelektüel, duyarlı ve burjuva değerlerine sahip Martin Whitby, tren raylarının kenarında ayağının kayması sonucu ölümle burun buruna gelir. Onu bu mutlak ölümden çekip kurtaran kişi ise tam zıttı bir karaktere sahip olan genç ve dinamik asker adayı Clesant March'tır.

Bu ani ve sarsıcı kaza, iki adamın yollarını hayat boyu sürecek görünmez bir bağla birleştirir. Basel'deki bu kısa karşılaşmanın ardından yolları ayrılan bu "zıt kutuplar", bir süre sonra İngiltere'de tekrar bir araya gelir. Ancak bu kez roller değişmiştir; yardıma, sığınacak bir limana ihtiyacı olan taraf, Martin'i kurtaran Clesant’ın ta kendisidir.

Tematik Derinlik ve Karakterlerin Temsili:

Forster, Kutup Yazı'nda iki ana karakteri üzerinden dönemin İngiliz toplumunun ve genel anlamda insan varoluşunun iki farklı vecdini karşı karşıya getirir:

Martin Whitby (Entelektüel Akıl): Martin; sanata, düşünceye, modernizme ve hümanizme inanan rasyonalist entelektüeli temsil eder. Hayatı zihniyle algılar ancak fiziksel eylem ve cesaret gerektiren anlarda felç olur.

Clesant March (Eylem ve Muhafazakar Onur): Clesant ise fiziksel gücü, eylemi, askerî disiplini ve geleneksel "onur" kavramını temsil eder. Düşünmekten ziyade hissetmek ve harekete geçmek üzerine kuruludur.

Kutup Yazı Metaphoru: Kitabın adı, kutup bölgelerinde güneşin hiç batmadığı ama ısısının da asla tam olarak hissedilmediği o kısa, parlak ama soğuk yaz dönemine atıfta bulunur. Forster, karakterleri arasındaki ilişkiyi ve onların modern dünya karşısındaki konumlarını bu "soğuk aydınlık" üzerinden betimler.

Kitap açıkçası beklentimi yeterince karşılamadı. Yazar Edward Morgan Forster’ın yarım bıraktığı fragman romanı Kutup Yazı’nda kitaba beni bağlayan bir şeyler bulamadım, yukarıda belirttiğim metaforla da anlayabileceğimiz gibi kitap boyunca bir kutup yazının “soğukluğu”nu hissettim ama hakkını yemeyeyim akıcı ve yalın bir biçemi vardı. Yarım bırakılan eserler hakkında fazla bir şey de beklememek lazım fikrimce. Son olarak kitabın önsözünü okumayı bitirdikten sonra okumanızı salık veririm.